Als werknemers zich ziek melden, dan is dat steeds vaker omdat ze overspannen zijn, of erger: een burn-out hebben. Bijna 15 procent van alle werkenden zegt wel eens last te hebben van opbrandingsverschijnselen.

In 2011, blijkt uit onderzoek van het CBS, zei 14 procent van de Nederlandse werknemers (wel eens) burn-outverschijnselen te hebben. In 2007 was dat nog 11 procent. Niet zo vreemd dus dat ook een toenemend aantal van hen overspannen raakt of een burn-out krijgt. Was in 2010 nog 17 procent van de verzuimdagen te wijten aan psychische problemen, vorig jaar was dat aandeel 20 procent, blijkt uit cijfers van het CBS en TNO. En tussen 2007 en 2010 was dat percentage overigens ook al gestegen. Daar komt bij dat het verzuim met psychische klachten langer duurt dan voorheen: gemiddeld 141 dagen in 2010 en 147 dagen in 2011. Bij 43 procent van de werknemers met psychische klachten, duurde het verzuim langer dan drie maanden.

Economisch tij tegen, minder ziekmeldingen
Wanneer het economisch tij tegenzit, zoals nu, dan melden werknemers zich minder gauw ziek. Met een verkoudheidje of milde rugpijn gaan ze tóch naar hun werk, met aspirientje achter de kiezen. Dat blijkt ook uit de verzuimcijfers, die worden lager. ‘De druk in bedrijven neemt toe’, zegt bedrijfsarts Rob Hoedeman van 365 (voorheen de Arbodienst). ‘Mensen maken zich zorgen over hun baan. Met een lichte griep gaan ze toch naar kantoor. Dat kan op zich best.’

Maar juist het ‘psychisch verzuim’ neemt toe en dit geldt met name voor hoger opgeleiden, zo bleek eind vorig jaar ook al uit cijfers van het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB).

Zijn we steeds harder gaan werken en raken we daardoor vaker geestelijk uitgeput? Niet echt, zegt senior onderzoeker Irene Houtman van TNO. Zij onderzocht met een collega de werkdruk in Nederland, ook in vergelijking met andere Europese landen. Ze keken naar ‘snel moeten werken’ en ‘werken met strakke deadlines’. ‘Die groei in werkdruk is er wel geweest. Het tempo is omhooggegaan vanaf 1977 tot ongeveer de eeuwwisseling. Maar daarna is in Nederland de werkdruk min of meer gelijk gebleven. ‘We waren koploper in Europa, nu zijn we middenmoter. Dat komt omdat tot en met 2005 de werkdruk en het werktempo in de rest van Europa is blijven stijgen.’

Pas het laatste decennium stijgt ook het verzuim wegens psychische aandoeningen. Een deel van de toename kan komen door overdiagnostiek, suggereert psychiater Bram Querido. ‘Het taboe is eraf. Mensen zeggen eerder dan vroeger “ik heb een depressie” en stappen naar de dokter.’ Ook zullen sommige werknemers ‘burn-out’ inzetten in een arbeidsconflict, voegt hij toe. ‘Mensen melden zich ziek en zeggen “ik heb stress en kan niet werken”.’

Het nieuwe werken brengt risico’s met zich mee
Een werkgever is verantwoordelijk voor de gezondheid van zijn werknemer. Ook voor de psychosociale gezondheid. Maar werkgevers vinden het aanpakken van die psychosociale arbeidsrisico’s nogal lastig, bleek onder meer uit de Arbobalans 2011 van TNO, die eind februari verscheen. Het probleem ligt ‘gevoelig’, zegt 54 procent. Maar vaak zijn ze zich er onvoldoende bewust van (of vormt de cultuur van het bedrijf een obstakel).

Uit onderzoek blijkt dat de kans dat mensen met psychische klachten hun werk kunnen hervatten, het grootst is in de eerste twee maanden na de verzuimmelding. ‘Veel bedrijven hebben geen bedrijfsarts die snel ingeschakeld kan worden.’ Leidinggevenden dienen er bovendien rekening mee te houden dat het nieuwe werken, waarbij werknemers veel minder op één plek werken, risico’s voor burn-out en overspannenheid met zich meebrengt.

Bron: Intermediair